De bijbel van DoreZijn letters noodzakelijk?

Een recent boek van de Zweedse Torgny Lindgren is in het Nederlands verkrijgbaar. De Bijbel van Doré speelt, zoals meestal bij Lindgren, in de streek Västerbotten en gaat over een begaafde man met dyslexie in het kwadraat: alexie. Subtiel, humoristisch en met prachtige wendingen laat rasverteller Lindgren de man op leeftijd zijn levensverhaal vertellen aan een voicerecorder.

De perfecte tijd om de behandeling te starten is wanneer de symptomen verschijnen alleen. Internet is de beste praktijken om drugs te bestellen. Er zijn tal van medicijnen voor mannelijke impotentie te genezen. Hieronder staan ​​twaalf informatie die u moet weten over "kamagra bijwerkingen". Nu veel gebruikers online zoeken naar de exacte zoekwoord "" op het web. De zeer belangrijke factor je moet zoeken is "". Sommige mannen die drinken overmatig zoals marihuana vinden het moeilijk om een ​​erectie te behouden en zich tot erectiestoornissen medicijnen voor een tijdelijke oplossing. Soms medische aandoeningen of andere medicijnen kunnen interactie aangaan met Viagra. Je moet heel omzichtig te zijn terwijl het gaan om medicijnen, zoals Viagra te bestellen.

Je bent een jaar of zes. Thuis leef je tussen bosbouw, wetenschap en muziek. Samen met je opa heb je de dramatische gravures van Gustave Doré minutieus bestudeerd. Het drama van de Bijbelverhalen heb je in je opgezogen. Dan ga je naar school. Een wondere wereld van taal en lezen ligt op je te wachten. Thuis kijken ze vol trots en verwachting naar deze stap in de toekomst. Maar leren lezen blijkt een onneembaar bastion. Alexie, noemt een arts de aandoening: niet in staat om te leren lezen. "Het gaat over de letters. Ze blijven niet stilstaan, ze gaan zo snel dat ik ze niet kan zien. Als de letters ophouden rondjes te draaien en te dansen, zei ik, dan zal ik ze leren." Helaas is dat niet het geval. De jongen groeit op tot een zeer ontwikkelde analfabeet.

Letterledigheid

Maar doordat de jongen niet leest is hij te manipuleren: door zijn vader die zegt dat hij van hem houdt, maar hem wegstopt in een inrichting. Door zijn vrouw/vriendin, die hem na verloop van tijd niet meer kan gebruiken. Door zijn vriend de journalist, die altijd op zoek is naar een stukje, maar zelf nooit de inspiratie heeft. Toch voelt hij zich geen zielige figuur. Een beetje gegeneerd lees je dat hij zich een geluksvogel voelt, omringd met goede mensen. "Ik ben mijn leven lang geliefd geweest." Het lijkt of deze jongen, later man, niet te kwetsen is, maar omringd wordt door een beschermlaag van luchtledigheid, of beter misschien: letterledigheid. Als zijn ouders merkbaar teleurgesteld zijn dat hij hun droom niet waarmaakt, lijkt hem dat niet te deren, als zie je soms kleine barsten in zijn droomachtige werkelijkheid. "Het werkelijke gemis is constant, vormt de grond van ons bestaan. Maar hoe spreek je zulke gedachten in op je opneemapparaat zonder hun die je tijdens je leven hebt liefgehad de doodsteek toe te dienen."

Levenswerk

Alles wat hij hoort, ziet en meemaakt spiegelt hij aan de twee grote oriëntatiepunten in zijn leven: zijn vader en de gravures van Gustave Doré over de Bijbelverhalen. Van zijn vader houdt hij en hij verafgoodt hem, terwijl die het toch behoorlijk laat afweten. De andere peiler onder zijn bestaan is zijn geloof. Zijn geloof in de Bijbel van Doré; en nog preciezer: dat ene exemplaar van vroeger thuis. Zijn vader doet het boek achter slot en grendel. De jongen ziet zich genoodzaakt alle gravures uit zijn hoofd streepte voor streepje na te tekenen met oostindische inkt. Het wordt zijn levenswerk, een levenswerk vol tegenstrijdige gevoelens, want is dit plagiaat of eerlijk werk? Wat een wonderlijke kerel en wat een prachtig boek. Allerlei baantjes heeft de man: secretaris van een kamerlid, gastheer in een museum, medewerker bij de vuilverbranding. En juist daar, de plek waar hijzelf het minst past, vind hij zijn eigen Dorébijbel terug. Voor hemzelf is dat de vervulling van zijn leven. Maar als lezer dringt tot je door dat hij op alle belangrijke fronten is bedrogen.

Boek schrijven

Op onnavolgbare wijze is de man op een gegeven moment bekend komen te staan als Doré-kenner bij uitstek. De Zweedse kerk vraagt hem een herdenkingsboek te schrijven over de Franse graveur. Hoe doe je dat als je niet kunt schrijven? "Dat hindert niets. Nee, het is geen enkele belemmering. De Kerk kent vele consulenten en voorgangers die kunnen lezen nog schrijven. Toch preken ze. Het is lastig, maar het vormt geen belemmering. Een boek schrijven is in deze tijd een fluitje van een cent, zelfs voor een analfabeet." En zo laat Lindgren de man het boek over de Bijbel van Doré dicteren aan de voicerecorder, gelardeerd met persoonlijke bespiegelingen over zijn leven en boodschapjes aan de redacteur.

Rustig lezen

Hoe de man heet blijft het boek door onduidelijk. Zijn geboortedatum daarentegen staat wel in het boek: 16 juni 1939, op de geboortedag van Lindgren zelf, maar dan een jaar later. Het boek staat vol met dat soort grapjes. De Norra Våsterbotten, een avondkrant ongeveer net zo groot als het Nederlands Dagblad, wordt weggezet als plaatselijk sufferdje. De Zweedse lezers zullen deze humor natuurlijk sneller oppikken, maar ook de vertaalde versie brengt regelmatig een glimlacht teweeg. Rustig lezen dus, want het is jammer als je deze details mist.

Verhalen beleven

De soms wat hoogdravende en onderkoelde beschouwingen van de hoofdpersoon zonder naam nemen je mee naar een thema achter deze roman: wij mensen van de geschreven en gelezen taal mogen dan misschien wel denken dat we de werkelijkheid bezitten. Een tekst of een boek kan echter nooit de hele werkelijkheid weergeven zoals een ander die ervaart. U leest deze recensie, dus u leest. Maar geschreven tekst doet het echte leven tekort. Torgny Lindgren is zich hier niet alleen van bewust, hij speelt ermee in dit boek. Met letters laat hij zien dat je verhalen, zelfs grootste verhalen, prima kunt beleven en vertellen zonder dat daar een letter aan te pas komt. Dat wisten al die dyslectische kinderen en volwassenen, die nooit een boek lezen, natuurlijk allang. Maar voor ons boekenfreaks gaat er een wereld open. Wèl een literaire wereld natuurlijk. "Het gaat om die letters... Zijn ze echt noodzakelijk? Ja, zonder letters kan de opgroeiende mens zich niet ontwikkelen. Zonder letters zou de wereld waarschijnlijk ten onder gaan." Toch?

De Bijbel van Doré (roman) Torgny Lindgren (vert. uit het Zweeds Lia van Strien), uitg. De Geus , Breda, 2010, 249 blz., € 19,90

Tekst: Gertine Wilders, verschenen in Nederlands Dagblad